با گسترش تولید خودروهای برقی و افزایش نیاز به کاهش مصرف انرژی و آلایندگی، استفاده از مواد جدید و کارآمد در طراحی این خودروها اهمیت ویژهای پیدا کرده است. پلییورتانها بعنوان مواد پلیمری با ساختار متنوع و قابلیت تنظیم خواص، توانستهاند نقش مهمی در این صنعت ایفا کنند. در خودروهای برقی، چالشهایی مانند مدیریت حرارتی باتری، کاهش وزن کلی خودرو جهت بهبود برد قابل پیمایش، افزایش ایمنی و بهبود راحتی سرنشینان مطرح است؛ و پلییورتانها بدلیل سبکی، استحکام بالا، مقاومت حرارتی و توانایی جذب ضربه، به یکی از انتخابهای اصلی مهندسان در طراحی خودروهای الکتریکی تبدیل شدهاند.
مطالعه بیشتر: پلی یورتان مناسب برای ریخته گری
ویژگیهای کلیدی پلییورتانها
پلییورتانها بدلیل فرمولاسیون قابل تنظیم میتوانند طیف گستردهای از رفتارهای مکانیکی، حرارتی و الکتریکی را نشان دهند. این ویژگی باعث میشود بتوان آنها را برای کاربردهای بسیار متفاوت از قطعات سخت و مقاوم تا فومهای نرم و جذبکننده ارتعاش طراحی کرد. سبکی این مواد به کاهش وزن خودرو و در نتیجه افزایش برد حرکتی کمک میکند، در حالی که استحکام و مقاومت آنها در برابر شرایط محیطی، طول عمر اجزای خودرو را افزایش میدهد. علاوه بر این، پلییورتانها عایق حرارتی و الکتریکی خوبی هستند و در محیطهایی که نوسانات حرارتی و خطر اتصال کوتاه وجود دارد، عملکرد مطمئنی ارائه میدهند. مقاومت در برابر رطوبت، روغنها و مواد شیمیایی نیز دوام این مواد را در شرایط سخت عملیاتی تضمین میکند. مهمترین ویژگی پلییورتانها برای کاربرد در خودروهای برقی در موارد زیر خلاصه میشود:
- انعطاف بسیار بالا در فرمولاسیون و امکان تنظیم خواص
- وزن کم و استحکام مکانیکی بالا
- خواص حرارتی و الکتریکی ارزشمند
- مقاومت شیمیایی و دوام زیاد
کاربردهای تخصصی پلییورتان در خودروهای برقی
در خودروهای برقی، پلییورتانها در بخشهای گوناگونی بکار میروند که یکی از مهمترین آنها سیستم باتری است. این مواد در مدیریت حرارتی ماژولهای باتری نقش کلیدی داشته و با کنترل انتقال حرارت و جلوگیری از افزایش دمای سلولها، امنیت و طول عمر باتری را افزایش میدهند. همچنین پلییورتانها در قالب پوشش برای محافظت از قطعات الکترونیکی در برابر رطوبت و لرزش استفاده میشوند. در بدنه خودرو نیز پلییورتانها با فراهم کردن استحکام بالا و وزن کم، امکان تولید سپرها و پنلهای سبکتر را فراهم میکنند و از این طریق به بهبود راندمان حرکتی کمک میشود.
در سیستم تعلیق، پلییورتانها به دلیل مقاومت بهتر در برابر بارهای دینامیکی نسبت به لاستیک، برای ساخت بوشها و ضربهگیرها بکار میروند و تأثیر چشمگیری در کاهش لرزش و بهبود کیفیت رانندگی دارند. در فضای داخلی خودرو نیز این مواد برای ساخت فوم صندلی، قطعات داشبورد و عایقهای صوتی استفاده میشوند، زیرا میتوانند راحتی، انعطافپذیری و کاهش نویز را با هم تلفیق کنند. همچنین چسبهای پلییورتانی در مونتاژ قطعات داخلی و خارجی خودروهای برقی اهمیت زیادی دارند، زیرا اتصال محکم، انعطافپذیری در برابر تغییرات دمایی و وزن پایین را فراهم میکنند.
مزایای استفاده از پلییورتان در خودروهای الکتریکی
استفاده از پلییورتان در خودروهای برقی مزایای متعددی به همراه دارد. یکی از مهمترین مزایا، بهبود عملکرد و افزایش عمر باتری است که به واسطه مدیریت حرارتی صحیح و محافظت فیزیکی بدست میآید. علاوه بر آن، پلییورتانها با کاهش وزن اجزای خودرو، موجب افزایش راندمان انرژی و افزایش برد حرکتی میشوند، که برای خودروهای برقی بسیار حیاتی است. این مواد همچنین با کاهش لرزش و صدا، تجربه رانندگی راحتتری ایجاد میکنند و در عین حال، هزینههای تولید و نگهداری را کاهش میدهند، زیرا جایگزین مناسبی برای قطعات فلزی پرهزینه و سنگین هستند.
چالشها و فرصتهای آینده
با وجود مزایای فراوان پلییورتانها، چالشهایی نیز وجود دارد که باید در آینده مورد توجه قرار گیرد. یکی از مهمترین آنها مسئله بازیافت است، زیرا بسیاری از پلییورتانهای رایج قابل بازیافت آسان نیستند و این مسئله از نظر زیستمحیطی اهمیت دارد. همچنین نیاز به افزایش مقاومت این مواد در شرایط حرارتی و مکانیکی شدید که خودروهای برقی ممکن است با آن مواجه شوند، هنوز مطرح است. با این حال، فرصتهای بسیار بزرگی نیز وجود دارد. امروزه تحقیقات زیادی در زمینه پلییورتانهای زیستپایه، پلییورتانهای قابل بازیافت، و نانوکامپوزیتهای تقویتشده در حال انجام است؛ فناوریهایی که میتوانند عملکرد، دوام و پایداری زیستمحیطی این مواد را برای استفاده گستردهتر در نسلهای آینده خودروهای برقی ارتقا دهند.
جمعبندی
پلییورتانها بدلیل ویژگیهای منحصربهفرد خود، نقش مهمی در پیشرفت فناوری خودروهای برقی دارند. این مواد توانستهاند نیازهای اصلی این صنعت از مدیریت حرارتی گرفته تا سبکسازی، افزایش ایمنی و بهبود کیفیت رانندگی را پاسخ دهند. با پیشرفت فناوری و توسعه نسلهای جدید پلییورتان، انتظار میرود نقش این مواد در آینده خودروسازی برقی حتی پررنگتر نیز شود.
- I.M.Davletbaeva, RSC Advances, 2021, ۱۱, ۲۱۵۴۸-۲۱۵۵۹
- Peng Cui, RSC Advances, 2024, 49, 36152-36160
- https://www.automotivepowertraintechnologyinternational.com

بدون دیدگاه